Güncel

Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB) Nedir? Tedavi Yöntemleri

Obsesif Kompülsif Bozukluk

Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB) Nedir?

Obsesif kompülsif bozukluk insan zihninde yaşamsal faaliyetleri kısıtlayacak şekilde oluşan takıntılardır. Obsesif kompülsif bozuklukta obsesyonlar ve kompülsiyonlar vardır. Obsesif kompülsif bozukluk insan zihninde düşüncelerin istemsizce tekrar etmesi ve o düşüncelerin zihinden atılmak istense de atılmamasıyla oluşur. Obsesif kompülsif bozukluk yoğunluk dereceleri, çeşitleri vardır. Zihinde takınılan düşünce temizlik, din, cinsellik gibi şeyler olabilir. Obsesif kompülsif bozukluğun tedavi süreci hastalığın derecesine bağlı değişkenlik gösterebilir. Eğer hastalık çok ileri derecede ilerlemişse tedavi süreci uzun ve yorucu olabilir. Hastalık 100 kişiden üçünde görülebilir. Hastalık belirli bir yaş grubuna veya belirli bir cinsiyete ait değildir. Her yaş grubunda ve her cinsiyette görülebilir. Ancak hastalık kadınlarda daha yaygındır ve ergenlikte 30 yaşına kadar görülme sıklığı daha fazladır.

Obsesyon Nedir?

Obsesyon insan zihninde kontrol edilemeyen ve sürekli tekrar eden, kaygı ve korku veren düşüncelerdir. Bu düşünceler çoğunlukla hijyen ve temizlikle alakalı görülür ancak din ile ilgili, cinsellikle ilgili vb. konularda olabilir. Obsesyonlar hastalarda yüksek miktarda korku ve kaygı oluşturur. Hastalar bu kaygı ve korkuları bir nebze azaltmak adına farklı korunma mekanizmaları geliştirebilir. Bu korunma mekanizmalarına da kompülsiyon denir. Obsesyonlar genellikle şu şekildedir;

  • Dokunduğum yer kirli mi?
  • Üzerime bulaşan pisliği evime taşır mıyım?
  • Etrafımdaki aletlerle çevremdeki bir kişiye zarar verebilir miyim?
  • Ocağın altını kapattım mı?
  • Evin kapısını kilitledim mi?
  • Bu hareketi yaparsam rezil olur muyum?
  • Duvardaki tablo simetrik mi?

Bu ve bunun gibi birçok düşünce insan zihninde tekrar edilerek obsesyon haline gelebilir.

Kompülsiyon Nedir?

Kişinin obsesyonlarla zihnine gelen düşüncenin yarattığı korku ve kaygıyı savuşturma yöntemidir. Kompülsiyonlar genellikle mantık dışıdır ve çok fazla tekrar ederler. Mesela evin kapısını kilitlenmediğini düşünmek bir obsesyondur. Evin kapısını kilitli olum olmadığını kontrol edip bu kontrol işlemini defalarca yapmak ise kompülsiyondur. Kompülsiyonlar hastanın yaşamsal faaliyetlerini kısıtlar. Günlük işleri yerine getirirken zorluk çıkartır. Hasta kompülsiyonların mantık dışı ve zaman kaybı olduğunu bilse de kendini bu hareketi yapmaktan alıkoyamaz. Kompülsiyonlar genellikle şu şekildedir;

  • Elinin kirlendiğini hissedince tekrarla uzun süre elini yıkamak.
  • Kapının kilitli olup olmadığını defalarca kontrol etmek
  • Ocağın altını defalarca kontrol etmek.
  • Bir tablonun simetrik olup olmadığını kontrol etmek

Obsesif Kompülsif Bozukluk Nedenleri Nelerdir?

Obsesif kompülsif bozukluğun nedenleri çevresel, biyolojik ve genetik olabilir.

Genetik olarak incelendiğinde ailesinde bu hastalıkta olan kişilerin bu hastalığa sahip olma riski normal insanlardan daha fazladır.

Çevresel faktörlerde birçok etken bu hastalığı tetikleyebilir. Genellikle kişinin yaşadığı yoğun stres, cinsel taciz, hayatında köklü değişiklikler, şiddet, kişinin sevdiği birini kaybetmesi, travmalar hastalığı tetikleyebilir.

Obsesif kompülsif bozukluk sonuç olarak beyinde oluşan bir hastalıktır. Bu nedenle nöronlar arasındaki bir bozukluk, beyindeki bazı kimyasal bozulmalar, çeşitli bakteriler de obsesif kompülsif bozukluğa neden olabilir.

Obsesif Kompülsif Bozukluk Belirtileri

Obsesif kompülsif bozukluğun belirtilerini anlamak için öncelikle bu durum ve düşüncelerin tekrar aralığı, sıklığı çok önemlidir. Çünkü obsesif kompülsif bozukluktaki belirtiler aslında normal insanların günlük hayatta aklından geçirebileceği düşünceler ve günlük hayatta yapabileceği hareketlerdir. Bu düşünce ve hareketleri hastalık boyutuna getiren şey çok sık tekrar etmesidir. Obsesif kompülsif bozukluğun zihindeki düşünce belirtileri şunlardır;

  • Aşırı güvensizlik ve kuşku duyma.
  • Simetri ve kusursuzluk takıntısı.
  • Hata yapmaktan kaygı duyma.
  • Kirlenme korkusu.
  • Rezil olmaktan korkma.
  • Çevresine zarar vermekten korkma.

Obsesif kompülsif bozukluğun eylem olarak belirtileri şunlardır;

  • Defalarca elini yıkamak.
  • Kimseyle el sıkışmamak.
  • Evine misafir kabul etmemek.
  • Tuvalet ihtiyacını dışarıda giderememek.
  • Belli başlı cümleleri, duaları, sayıları tekrar etmek.
  • Kapanması gereken ütü, ocak, kapı, kilit gibi şeyleri sürekli kontrol etmek.
  • Değersiz eşyaları istifleme.
  • Her şeyi belirli bir sıraya göre yapmak.

Obsesif Kompülsiyon Bozukluk Hastaları Nasıl Tedavi Edilir?

Obsesif kompülsif bozukluğu belirli bir laboratuvar testi ile teşhis edilemez. Hastalığın teşhisi için bir uzmanın hastayı muayene etmesi gerekmektedir. Hastalığın durumuna göre teşhis uzun sürebilir. Obsesif kompülsif bozukluğun tedavisi için ilaç tedavisi ve bilişsel davranış terapisi uygulanır.

İlaç tedavisinde genellikle çeşitli antidepresanlar ve beyindeki seratonin düzeyini kontrol eden ilaçlarla hasta tedavi edilebilir. Bu ilaçlar hastanın obsesyonlarla yaşadığı kaygı ve korku seviyesini minimuma indirgemeye çalışmaktadır. Bu sayede hasta kendine şart kıldığı kompülsiyonlardan uzak duracaktır ve yaşamsal faaliyetlerini yerine getirmekte zorluk çekmeyecektir. İlaç tedavisine ve bilişsel terapiyle iyileşmeyen hastalara elektrokonvulsif tedavi uygulanır. Elektrokonvulsif tedavisinde hastanın beyninin elektrotlar yardımı ile elektroşok verilir. Bu sayede hastanın beynindeki nörotransmitterlerin salınımı arttırılır.

Bilişsel terapide amaç hastaların zihnindeki temel korkuyu bulmaktır. Hastanın zihninde tekrar eden takıntıların, yaptığı hareketlerin temel nedeni bulunmak istemektedir. Örneğin hastanın sürekli elini yıkamasının sebebi bulunmak istenmektedir. Hastanın zihnindeki temel korku bulununca bunun mantık dışı olduğu hastaya anlatılır. Bu durumdan sonuç alınmazsa hastanın korkularının üzerine gitmesi sağlanır. Bu korkuların üzerine gitmek etkili bir tedavi yöntemidir.

Küçük bir not : hulki.Net ailesi olarak artık yeni bir yazara sahibiz. Makale sonlarındaki yazar bölümünde “moderatör” olarak ayrıntıyı fark edebilirsiniz.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Ad-Block, AdGuard tarzı reklam engelleyici eklentileri, sitemizin yayın hayatına devam edebilmesi açısından devre dışı bırakmanızı rica ediyoruz.